765–1031 yılları arasında Endülüs’te hâkimiyet kuran

Emevî Hânedânıdır. Ed-Dâhil (Muhâcir) lakabıyla bilinen

Abdurrahmân’dan îtibâren Üçüncü Hişam’la sona eren

bu devlet, 275 sene yaşadı. Üçüncü Abdurrahmân’a

kadar “Kurtuba Emirliği” diye adlandırılan devlete bu

hükümdâr zamânında “Endülüs Emevî Hilâfeti” nâmı verildi.

Hükümdâr, “Emîr-ül Mü’minîn” ünvânını aldı.

Emevîler, İslâm dînini, İspanya’dan Avrupa’ya soktu.

Fas, Kurtuba ve Gırnata Üniversiteleri’ni kurup, batıya

ilim ve fen ışıkları saldı. Hıristiyanlık âlemini uyandırıp bugünkü

müsbet ilerleme temelinin atılmasına sebep oldu.

Dünya üzerindeki ilk üniversite Fas’ın Fez şehrinde bulunan

Kayrevan Üniversitesi idi. Bu üniversite 859 (H.244)

yılında kurulmuştur. İlme ve âlimlere çok değer verilirdi.

Bunun için Endülüs’te ilim ve fen çok ilerledi. Saraylar

ve devlet dâireleri birer ilim kaynağı oldu. Her memleketten

ilim öğrenmek için Kurtuba’ya akın akın toplandılar.

Kurtuba’da büyük ve mükemmel bir tıp fakültesi kuruldu.

Avrupa’da ilk defa yapılan Tıp Fakültesi budur. Avrupa

kralları ve devlet adamları, tedâvi için Kurtuba’ya gelir,

gördükleri medeniyete, güzel ahlâka, misâfirperverliğe

hayrân kalırlardı. Kurtuba’da altı yüz bin kitap bulunan bir

kütüphane yapıldı. Ayrıca emsâli pek az bulunan ince sanatlı

saraylar, câmiler, bahçeler meydana getirildi.

Birçok ilimlerin bilhassa tıp ve astronominin temelleri

atıldı. Endülüs Emevîler’i devrinde yetişen âlimlerden

bâzıları şunlardır: Muhyiddîn-i İbn-i Arâbî, Kâdı Ebû

Bekr İbn-i Arabî, Nûreddîn Batrûcî, meşhur müfessir Ebî

Abdullâh bin Muhammed Kurtûbî (r.h.e.)’dir. Son zamanlarda

İslâm ahlâkını, İslâmiyet’in emirlerini bıraktıklarından,

hattâ Ehl-i sünnet îtikâdından ayrıldıkları için, Pirene

Dağlarını aşamadılar. Parçalandılar ve yıkıldılar.

(Yeni Rehber Ansiklopedisi, c.6 s.329-332

Sosyal Medya Hesaplarımızı Takip Edin