Mecelle

08Tem 2020

İçtihad ile ictihad nakzolunmaz (İçtihat ile içtihat nakzolunmaz)

İctihad, açık olmayan bir meselenin hükmünü Kur’an ve Sünnet’ten çıkarabilmek demektir.*

Müctehidlerin ictihadları birbirine uymayabilir. Biri digerini bozmaz. Müctehid ehil olmak şartıyla birine uymak kâfidir.

  • Kimler ictihad yapabilir: https://mevlanatakvimi.com/ancak-eh-il-kimseler-ictihad-yapabilir/

Günümüzde Müctehid Alım Var mıdır?
https://mevlanatakvimi.com/gunumuzde-muctehid-alim-var-midir/

Ictihad kapısı kapalı mıdır?
https://mevlanatakvimi.com/ictihat-kapisi-kapali-midir/

07Tem 2020

Ala hilâfi’l kıyas sabit olan şey, sâire makisun aleyh olmaz.

Yani, kıyasa muhalif olarak kitap sünnet veya icma ile sabit olan veya zarureten sabit olan bir şey, benzeri başka meseleler için delil olmaz.

Misal: Mevcut olmayan bir şeyin satılması caiz değilken terziye elbise siparişi vermek gibi selem akidleri sünnetle caiz kılınmıştır. Ama buna kıyasen hazırda olmayan her mal satın alınabilir genellemesi yapılamaz.

Sui misal emsal olmaz sözü bu kaidenin varyasyonlarındandır.

03Tem 2020

Kelâmda aslolan mânâyı hakîkidir.

Yani bir sözün gerçek mânâsına yorulması mümkün oldukça mecaz manasına yorulmaz.

Misal: “Evlâda” yapılmış bir vakıfta torunlar muhatab değildir. Vakfedenin çocuğu yoksa evlâd sözünden artık torunlar anlaşılır

30Haz 2020

Sıfat-ı arızada asıl olan âdemdir

Sonradan ortaya çıkan (ârizî) sıfatlarda esas olan bişeyin yokluğudur.

Misal: Emek sermaye ortaklı bir ticarette, kâr olup olmadığında ihtilaf edilse, kâr ârizî olduğu için “kâr yok” diyenin sözü esas alınır, var diyenden ispatlaması istenir.

20Haz 2020

Beraat-i zimmet asıldır

Yani her insan için masum ve borçsuz olmak esastır.

Ceza hukukunun temelini teşkil eden bu kaide, dünya hukukuna İslam hukuku ile girmiştir. Masumiyet karinesi diye adlandırılmıştır.

Misal: Bir kimse başkasından alacak dava etse, ispat yükü davacıya aittir. Kesin delillerle ispatlanicaya kadar davalı borçsuz kabul edilir.

19Haz 2020

Zarar kadîm olmaz

Bu madde ile yukarıdaki maddeye bir istisna getirtilmiş olmaktadır. Her ne kadar kadim olan bir şey olduğu gibi bırakılsa da, bir zarar kadîm de olsa giderilmelidir.

Yâni zarar, murûr-u zamana uğramaz.

Meselâ eskiden beri umumi yola alan bir pis su, eskiden beri akıyor denerek öylece bırakılmaz.