Mevlana Takviminde Bugün

20Tem 2019

Bunların bazıları:

  1. Birinci oturuşu veya vitirde Kunut’u terk etmek
  2. Farz bir namazda ikinci rekâttan sonra oturmayıp da üçüncü rekâta yanılarak kalkmaya yeltenenin durumuna bakılır: Eğer kalkışı oturmaya yakın ise, oturur, sehiv secdesi gerekmez. Tam doğrulup kalktıktan sonra ka’deye (oturuşa) dönerse namaz bozulur.
  3. Dört rekâtlı farzlarda ikinci oturuş yapılmaksızın beşinci rekâte kalkılacak olsa, henüz beşinci rekât için secde edilmedikçe oturuşa dönülür. Teşehhüdden sonra selâm verilip sehiv secdeleri yapılır. Fakat beşinci rekat için secde yapılmış olursa, bu namaz nâfileye dönmüş olur. Artık buna bir rekât daha ilave edilir ve tam altı rekatlı bir nafile namaz kılınmış olur.
  4. Son oturuşu yaptıktan sonra selâm vermeden yanılarak ayağa kalksa hemen oturuşa dönülüp selam verilir ve sehiv secdesi yapılır. Fakat beşinci rekât için secdeye varılmış olunca, buna bir rekât daha ilave edilir. Bu durumda önceki dört rekât ile farz tamamlanmış olur. Diğer iki rekât da nafile sayılır.
  5. Birinci oturuştan sonra yanılarak: Allahümme salli alâ seyyidinâ Muhammedin ve alâ âli Muhammed denilmesi sehiv secdelerini gerektirir.
  6. Dört rekâtlı bir namaza başlamış olan kimse, kıldığı rekâtın birinci rekât mı, ikinci rekât mı olduğunda şüphe edip bir tarafı seçemezse, kendisini bir rekât kılmış sayar (az olanı esas alır; çünkü az olanda kesinlik vardır) ve herbir rekatın sonunda ihtiyat olarak bir teşehhüd miktarı oturur; bu şekilde dört defa oturuş yapılmış olur. Namazın sonunda sehiv secdelerini yapar.

(Ömer Nasuhi Bilmen, Büyük İslâm İlmihâli)

19Tem 2019

Çelebi Sultân Mehmed’in, kardeşi Musa’yı yenerek, Osmanlı mülkünde rakibsiz bir hâkimiyet kuruşu, her tarafta büyük bir memnuniyetle karşılanmıştır. Çünkü, on senelik Fetret Devri’nin acı hatıraları ve Şehzade mücâdelelerinin karışıklıkları, büyük bir bıkkınlık ve huzursuzluk doğurmuştu. Onun rakibsiz hükümdarlığı, bu huzursuzluk ve karışıklığın bittiğini müjdeliyordu. Timur badiresinden harâb olan memleketi toplamak için çok çalıştı. Nihayet, babasının çizdiği sınırlar içindeki toprakları, pek az bir istisna ile hâkimiyeti altına aldı.

Çelebi Sultân Mehmed, daha çocuk denilecek yaşta üzerine büyük mesûliyetler almış; büyük gailelerle karşılaşmıştı. Kendisinden nakledilen “Çocuk yaşımda benim çektiğim, bunca belâları kim çekmiştir? Kimse çekmiş değildir.” cümlesi, tam bir hakikatin ifadesidir. 24 defa, bizzat savaşa girmiş; 40 kadar yara almıştı. Kendisi, Osmânoğullarının en büyük hükümdarlarından biridir. Devletini, 8 sene içinde, uğradığı çok büyük bir  felâketten çekip çıkarmış; onu, eski haşmetine kavuşturmak için, yorulmak bilmez bir gayretle çalışmıştı. Bu nedenle, kendisine bazı tarihçiler tarafından “Bânî-i Sânî-i Devlet (Devletin ikinci kurucusu) denmiştir.

Bedenî kuvveti ne kadar fazla ise, manevî vasıfları da o kadar yüksekti. Âdil, şefkatli, âlicenâb, tebaasına karşı merhametli bir hükümdar idi. Pembeye meyilli beyaz tenli, kara gözlü, kara kaşlı, gür sakallı, kartal bakışlı, açık alınlı, geniş göğüslü idiler. Burunları, hanedan ailesinin değişmez şeklinde idi. Başlarına, ecdâdından ayrı tarzda, burma tülbende sardıkları rivayet edilmiştir. İrtihâl haberleri 14 gün gizlenmiştir. Çelebi Mehmed, kısa ömrünü savaş alanlarında geçirmiş olmasına rağmen, memleketin imârına da önem vermiştir. Sultan Mehmed’in en önemli hizmetlerinden birisi de Mekke ve  Medine halkına her sene Sürre Alayı göndererek mâlî yardımda bulunma âdetini başlatmasıdır.

(Ziya Nûr Aksun, İslâm Tarihi 3, s.30-31)

18Tem 2019

Enes b. Malik (r.a.) demiştir ki: “Allâh Resulü (s.a.v.)’in ashâbı birlikte yürürken, önlerine bir kaya yahut tepe gelip de birbirlerinden ayrılsalar, onun arkasında karşılaştıkları zaman birbirlerine selam verirlerdi.”

Müminin, Allâh için sevdiği kardeşinin gıyabında şerefini koruması, onun hakkında güzel övgülerde bulunması, faziletini anlatıp yayması, hatalarını gizlemesi, özür ve mazeretlerini kabul etmesi, bu dostluğun gerektirdiği vazifelerdir.

Hz. Resûlullah (s.a.v.)’in şöyle buyurduğu rivayet edildi: “Bir mecliste oturan iki kimsenin mecliste konuştukları bir emanettir. Öyleyse, onlardan birisine, kardeşinin aleyhine olacak sevmediği şeyleri yayması helal değildir” (İbn-u Mübarek)

Mümin yaptığı bir işte kardeşine yalan söylememeli, onun sırrını, gizli bilgi ve hâllerini kimseye açmamalı, onu gıybet etme ve laf taşıma durumunda bırakmamalı, onu seni idare etmeye mecbur etmemeli, kendisini özür dileme durumuna düşürmemeli, gücünün yetmediği veya yapmak istemediği işleri kendisine yüklememelidir.

Hz. Ali (r.a.) şöyle demiştir: “Arkadaşların en kötüsü, seni idare etmeye mecbur eden ve seni özür dilemek zorunda bırakan kimsedir.” Diğer bir defasında da şöyle demiştir: “Arkadaşların en kötüsü, sana yük olan ve takâtini zorlayandır.”

Ebu Amr b. el-Alâ (r.âleyh) der ki: “Her şeye karşı sabır güzeldir; fakat yakın arkadaştan gelen sıkıntıya sabır zordur.”

Bişr b. el-Hâris (r.âleyh) derdi ki: “İnsanlardan ancak güzel ahlaklı kimselerle içli dışlı ol; ancak bu kimseden hayır gelir; sakın kötü ahlaklı kimseye yanaşma; ondan ancak kötülük gelir.”

(Ebu Talib el-Mekkî, Kutu’l Kutub, c.4, s.355-358)

17Tem 2019

Ali Ramiteni hazretleri buyuruyor ki: Salih bir kimse olabilmek için şunları yapmalı:

  1. Temiz olmalı. Temizlik iki kısma ayrılır:
  2. Zâhiri temizlik: Dış görünüşün temiz olmasıdır. Bu, bütün insanların dikkat edeceği hususlardandır. Giyecek, yiyecek, içeceklerin ve kullanılacak bütün eşyaların temiz olmasıdır.
  3. Bâtıni temizlik: Kalbin iyi huylarla dolu olmasıdır. Hased etmemek, başkaları hakkında kötülük düşünmemek, Allâh (c.c.) düşmanlarını sevmemek, dostlarını sevmek gerekir. Kalb, Allâhü Teâlâ’nın nazargâhıdır. Bu sebeple kalbe dünya sevgisi, mideye de haram lokma koymamalıdır. Bir Hadis-i Şerif’te, “Haram yiyenin duası kabul olmaz” buyuruldu. Kalb temiz olmazsa ibadetlerin lezzeti alınamaz, Allâhü Teâlâ’ya ait bilgilere yani marifete, kavuşulamaz.
  1. Dile sahip olmalı. Dilin uygunsuz sözleri söylemeyip susması, Kur’an-ı Kerim okuması, emr-i maruf ve nehy-i münkerde bulunması, dinin emirlerini yapmayı ve yasaklarından kaçınmayı bildirmesi gibi. Peygamber (s.a.v.) Efendimiz de, “İnsanlar, dilleri yüzünden Cehenneme atılırlar”
  2. Kalabalıklardan uzak durmalı. Bu sebeple göz, haramlara bakmamış olur. Çünkü kalb, göze tâbidir. Her harama bakış, kalb aynasını karartır. Peygamber (s.a.v.) Efendimiz, “(Yabancı kadınlara şehvetle bakanların gözlerine, kıyamette erimiş kızgın kurşun dökülecektir)” Erkeklerin yabancı kadınlara, kadınların da yabancı erkeklere şehvetle bakması haramdır.
  3. Oruç tutmalı. İnsan oruç tutmak suretiyle meleklere benzemiş ve nefsini ezmiş olur.

Bir Hadis-i Kudsî’de; “Oruç bana aittir. Orucun ecrini ben veririm. Sevâbı nihayetsizdir” buyrulmaktadır. Başka bir Hadis-i Şerif’te de; “Oruç, Cehenneme kalkandır” buyuruldu. Oruç tutarak gönlü huzura kavuşturmalı ve şeytanın yolunu kapatıp, siper hasıl etmelidir.”

(Evliyalar Ansiklopedisi)

16Tem 2019

Takvâ ancak fena ve yasak edilmiş şeylerden uzaklaşmak, iyi ve işlenmesi emrolunan şeyleri yapmakla hâsıl olur. Çünkü emrolunan şeyleri terketmek kötü bir akıbeti gerektirir.

Takvânın bir kişide hâsıl olmasının yolu fazilet ve güzel ahlâklarla bezenmektir. Bu faziletlerden birisi de övülen bir güzel ahlâk olan şecaattir. Şecaat, üzerine varılması gerekli olan şeyler üzerine cesaretle yürümektir. Yiğitliktir, sabırla bir zorluğun üstüne gitmektir. Bunun uç noktası tehevvür, yani sonu düşünülmeyen hiddettir. Zıttı ise korkaklıktır ve nefiste kök salan bir haldir, üzerine varılması gerekli olan şeyden insanı alıkoyar.

Şecaatin şubeleri on ikidir:

  1. Affetmek (intikam almaya güç getirdiği halde içten gelen bir kolaylıkla cezaları affetmek).
  2. Ulu himmet (dünya saadet ve şekavetine pek aldırış etmemek, Yüce Mevlâ’nın hakkını ödemeye çalışmak).
  3. Sabır (elemlere, çilelere ve ürpertici korkulara karşı mukavemet etme kuvveti).
  4. Yiğitlik (korkunç ve tehlikeli anlarda sebat gösterip muvazeneyi bozmamak).
  5. Hilm (fazla öfke ânında mutedil olmak).
  6. Sükûnet (düşmanlık ve harblerde teenniyle hareket etmek).
  7. Tevazu (fazîlet erbabına mertebesine göre saygı göstermek).
  8. Akıllılıkla birlikte yiğitlik (güzel bir anıyı gerektiren ve aslında bir değer taşıyan şeylere karşı fazlaca istekli olmak).
  9. İyiliklerde ve sevâb kazandıracak hususlarda meşakkatlere katlanmak.
  10. Hamiyet (din ve namusu töhmetten korumak).
  11. Kalb yufkalığı (başkasına dokunan ezâ ve cefadan dolayı üzülüp incinmek).

(İmâm-ı Birgivî, Tarikatı Muhammediye, s.289-290)

15Tem 2019

Allâh (c.c.); şeytanın, Âdem (a.s.)’a, onun neslinden kadın ve erkek herkese apaçık düşman olduğunu Kur’an-ı Kerim’in pek çok âyetlerinde bildirmiştir. Özellikle Adem ve Havva (a.s.)lara şeytanın yaptıklarını Araf Sûresi’nin onuncu âyetinden başlayarak bizlere ibret verecek bir öğüt olmak üzere hikâye buyuruyor; şeytanın kimlere (kâfirlere) dost ve kimlere (hususiyle müminlere) düşman olduğunu bize duyuruyor. “Ey insanlar, Allâh’ın vaadi elbet olacaktır. Sakın: sizi dünya dirliği aldatmasın, aldatıcı kuruntular sizi mağrur etmesin. Çünkü şeytan düşmanınızdır; onu düşman bilin. O ancak kendi taraftarlarını cehennemlik olsunlar diye -hevesata uymağa- davet eder.” (Fâtır s.5-6) İşte böyle mübarek âyet-i kerimelerle şeytanın düşman tanınması emir buyuruluyor. “And olsun ki, sizi yarattık, sonra size suret verdik. Nihayet meleklere: ‘Âdem’e secde edin,’ dedik. İblisten başkası secde ettiler. O, secde edenler içinde bulunmadı.”(Araf s.10) “Allâh, ‘Ben sana secde etmeyi emir buyurmuşken seni ondan ne alıkoydu?’ buyurdu. O ise, ‘Ben ondan hayırlıyım. Sen, beni ateşten yarattın, onu ise çamurdan yarattın,’ dedi.” (Araf s.11)

(Kemaleddin Üstün, 54 Farz Şerhi, s. 147)

CİMA DUASI

Nebî (s.a.v.) şöyle buyurmuşlardır: “Dikkat edin. Bir kimse ailesiyle cinsel birleşimde bulunduğunda, ‘Bismillah, Allâh’ım şeytanı benden (bizden)ve vereceğin çocuktan uzaklaştır = Allâhümme cennibne’şşeytâne ve cennibi’ş-şeytâne mâ razagtenâ’ desin. Böyle der ve bu birleşmeden çocuk takdir ve kaza edilirse, o çocuğa ebediyyen şeytan zarar veremez, musallat olamaz.” (Buhari)

14Tem 2019

Âmir ibn-i Rebia (r.a.) anlatıyor: “Ben Resûlullah (s.a.v.)’i, oruçlu iken misvak kullandığını sayamayacağım kadar çok gördüm.” (Buhari, Ebu Dâvud, Tirmizî)

İbni Ömer (r.a.) şöyle demiştir: “Oruçlu, günün başında ve sonunda misvak kullanır.” (Buhari)

Hadislerden anlaşıldığı üzere oruçluyken misvak kullanmak Efendimiz (s.a.v.)’in sünnetinde olan bir davranıştır. Ancak bu konuda sünnet sarrafı olan mezhep imamlarımızın, tüm rivayetleri nazara alarak, bazı detaylar için de içtihat yaptıklarını görüyoruz. Oruçlu kimse için su ile ıslatılmış misvak ve fırça kullanmak, İmam Ebû Yûsuf’a göre mekruhtur. Oruçlu iken diş macunu sürülmüş fırça kullanmakta ise, mutlak mânada kerahet vardır. Sakınılması icabeder. Ama oruç bozulmaz.

Bir kimsenin diş fırçası ile dişlerini fırçalaması orucunu bozmaz. Çünkü kişi bunu ne yemekte, ne içmekte, ne de onunla gıdalanmaktadır. Fakat diş fırçalanırken tükürüğe eşit ya da tükürükten fazla olarak kan çıkar da onu yutarsa orucu bozulur. Şafî mezhebinde ise bir damla kan yutması dahi orucunu bozar. Bununla beraber diş macununu yutmak da orucu bozar. Fakat ağızda duyulan diş macunu tadı orucu bozmaz. (Ama mekruhtur.) Oruçlu olan bir kişinin diş fırçalarken ağzına hatayla su vb. bir şeyin kaçması da orucunu bozar. Dikkat edilmelidir. Oruçlu olan kişinin diş fırçası ile dişlerini fırçalaması doğru değildir.

Hanefî mezhebinde dişlerin arasından çıkan kan boğaza gidecek olsa bakılır; eğer az olur da içeriye geçmezse orucu bozmaz. Çünkü adet gereği bundan korunmak mümkün değildir. Çok olmakla beraber çoğunluğu tükürük teşkil ediyorsa hüküm yine böyledir. Fakat çoğunluğu kan olur ve tadı duyurulur bir halde veya kanla tükürük eşit bulunursa, yutulunca oruç bozulur.

(İbn-i Abidin, Reddü’l Muhtâr; Bezzâziye; Ömer Nasuhi Bilmen)

13Tem 2019

Allahü Teâlâ şöyle buyurdu: “Peygamber size ne verdiyse onu alın, size ne yasak ettiyse ondan da sakının. Allah’tan korkun çünkü, Allah’ın azabı çetindir.” (Nisa s., 80)  buyurmuştur.

Hz. Peygamber (s.a.v.)’e itaat etmek, sünnetini yerine getirmeye azami gayret sarfetmek, emrettiklerini yapıp yasakladıklarından kaçınmak her müslüman için vecibedir. Allah hiçbir peygamber göndermedi ki, ümmetlerinin kendilerine itaat etmesini vacip kılmasın. Resûlullah (s.a.v.) Efendimiz’in sünnetini yerine getirerek, itaat eden kimse, Allah’ın farzlarını yerine getirip Allah’a itaat eder. Zira bir hadîs-i şerîf’inde Resûlullah (s.a.v.) Efendimiz şöyle buyurdular: “Kim bana itaat ederse o Allah’a itaat etmiş olur. Kim bana isyan ederse, Allah’a isyan etmiş olur. Benim emrime itaat eden, bana itaat etmiş, emirlerime isyan eden de bana isyan etmiş olur.” Allahü Teâlâ şöyle buyurdu: “O gün yüzler ateş içinde kaynayıp çevrilirken: ‘Vah bize keşke Allah’a itaat etseydik, peyambere de itaat etseydik’ diyeceklerdir.” (Ahzab s., 66)

Resûlullah (s.a.v.) şöyle buyurdular: “Kur’an kendisini sevmeyen, lezzet almayan kimse için (lâfzı itibariyle) güç, (manası itibariyle) zor ve çetin sayılır. Kur’an-ı Kerim âdil bir Hâkimdir. Kim benim sözüme yapışır, Kur’an’ın mânâsını anlar, (lafzı itibariyle) Kur’an-ı Kerim’i ezberler, (hükmü ile amel ederse) kıyamet gününde Kur’an ile beraber haşrolunur. Kim ki Kur’an-ı Kerim ve benim hadisimi hor görürse dünya ve ahirette hüsrana uğramıştır. Benim ümmetime, benim sözümü tutmalarını, benim emirlerime itaat etmelerini ve sünnetime tâbi olmalarını emrettim. Benim sözüme razı olanlar Kur’an’a da razı olmuştur.”

(Kâdi ‘İyaz, Şifâ-i Şerîf, 377-388.s.)

12Tem 2019

Allâh (c.c.), şeytanın, Âdem (a.s.)’a, onun neslinden kadın ve erkek herkese apaçık düşman olduğunu Kur’an-ı Kerim’in çeşitli âyetlerinde, hususiyle Adem ve Havva (a.s.)’a şeytanın yaptıklarını bizlere ibret verecek bir öğüt olmak üzere hikâye buyuruyor; şeytanın kimlere (kâfirlere) dost ve kimlere (hususiyle müminlere) düşman olduğunu bize duyuruyor.

Hz. Peygamber (s.a.v.) buyuruyor ki:

“Şüphesiz şeytan, âdemoğlunun kan yolunda (damarlarında) dolaşır. Onun dolaştığı yeri açlıkla daraltınız.” Yani açlığa devam ederek bütün azanızı şeytanın şerrinden koruyun. Nitekim her türlü av hayvanları, mizaç ve tabiatlarının isteğine uygun şeylerle tuzağa düşürülerek avlandığı gibi insanlar da tabiatlarında olan çeşitli ve kuvvetli şehvetlerine, arzu ve isteklerine uygun şeylerle şeytan tarafından tuzağa düşürülmektedirler. Her azanın kendisine mahsus şehvet ye arzusuna meylinin çokluğu ve kuvveti şeytan için tam bir avlama vasıtası olur.

Fakih Ebû’l-Leys merhum, Tenbîü’l-Gâfilin kitabında, bu hususta bir takım haberler ve eserler nakil ve şeytanın kan damarlarında dolaşmasını bildiren Hadîs-i Şerif’i haber verdikten sonra şeytanın şerrinden Cenab-ı Hakk’a sığınmak hususunda da Peygamber (s.a.v.) Efendimiz’e uymaya memur olduğumuzu beyân etmek üzere İbn-i Abbas (r.a.)’den Nâs sûresinin kısaca tefsirini nakleder:

“Habibim, de ki: Nâsın (cin ve insandan hepsinin) Rabbine, nâsı yoktan var edip şeref, kuvvet ve kemâl derecesine eriştiren Rabbine, Efendisine, nâsın hakikî mâliki, nâsın ibadet ve taatına yegâne lâyık ve müstehâk olan Zat-ı Sübhan’a; zikirden kaçarak fırsat buldukça bütün nâsın kalblerine vesvese veren şeytanın şerrinden sığınır, iltica ederim.”

(Ahmed Kemâleddin Üstün, 54 Farz Şerhi, s.187)

11Tem 2019

Akıllı ve şerefliler İslâm’a uzak kalamaz; ama kadere de kimse karşı gelemez.

Süheyl bin Amr (r.a.) şöyle rivâyet ederler:

“Resûlullâh (s.a.v.) zaferle Mekke’yi teşrîf buyurunca evime kapandım. Kapımı kapadım ve oğlum Abdullâh bin Süheyl’i, aramızı bulması için, Nebî (s.a.v.)’e gönderdim. Çünkü ben öldürülmeyeceğimden emîn değildim. Oğlum Abdullâh bin Süheyl gitti ve Nebî (s.a.v.)’e: “Yâ Resûlallâh, babam Süheyl bin Amr’a emân veriyor musunuz?” dedi. Resûlullâh (s.a.v.) de:

“Evet, o, Allâh’ın emânıyla emniyyettedir, meydâna çıksın.” buyurdular ve sonra çevresindeki Ashâbı (r.a.e.)’ne:

“Sizden kim Süheyl’e rastlarsa, onu korkutmasın ki dışarı çıkabilsin. Yemîn ederim ki Süheyl akıllı ve şerefli bir kimsedir. Süheyl gibiler İslâm’a uzak kalamaz; fakat kadere de kimse karşı gelemez.” buyurdular. Abdullâh bin Amr (r.a.) babası Süheyl (r.a.)’in yanına gelip Resûlullâh (s.a.v.)’in buyurduklarını haber verince Süheyl (r.a.): “Vallâhi O Nebî (s.a.v.), büyük küçük herkese karşı şefkatlidir, güzel muâmelede bulunur.” dedi. Süheyl (r.a.) Nebî (s.a.v.)’e gitmek üzere ayağa kalkıyor; fakat geri dönüyordu. Resûlullâh (s.a.v.)’e bîat etmeden Huneyn Gazvesi’ne katıldı ve Ci’rane’de (Mekke’de Harem’in dışında Mikât mahallidir) Müslümân oldu. Resulullâh (s.a.v.) Efendimiz, o gün Süheyl (r.a.)’e Huneyn ganîmetlerinden yüz deve verdiler.

(M. Yûsuf Kandehlevî (r.âleyh), Hayâtü’s-Sahâbe (R.A.), c.1, s.173)

İslâm târihinin mühim bir dönüm noktası olan Hudeybiye Musâlehanâmesi’ni imzâlayan Süheyl bin Amr (r.a.)’dir. Mekke’nin Fethi sırasında Müslümân olan Kureyşli’ler arasında Süheyl bin Amr (r.a.) derecesinde metânet gösteren hiçbir kimse bulunmamıştır. Buhârî Şerh-i Tecrîd’in kaydına nazaran, Hz. Ömer (r.a.)’in hilâfeti zamanında Süheyl (r.a.), bütün akrabâsıyla Şâm’ın Fethi’ne iştirâk etmiş, hemen hepsi bu gazâda şehîd olmuştur.

(Hz. Mahmûd Sâmî Ramazânoğlu (k.s.), Ashâb-ı Kirâm, s.315-318)